Khi MMA (Mixed Martial Arts) mới xuất hiện vào đầu thập niên 1990, các trận đấu dường như đều thể hiện một điều cực kỳ thiên lệch khi hầu hết các võ sĩ khóa siết sẽ nhanh chóng áp đảo các võ sĩ có nền tảng đánh đứng. Đơn giản vĩ kỹ năng khống chế trên sàn khi đó vượt trội hơn hẳn khả năng phòng thủ của võ sĩ.
Nhưng hãy xem thế cục MMA bây giờ, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt thì các võ sĩ ở bảng xếp hạng của bộ môn này đã phần đều là những võ sĩ đánh đứng: Illia Topuria, Max Holloway, Conor McGregor,...
Nền tảng đối kháng đứng chuyên nghiệp nhất mà MMA có thể vay mượn
Trong số tất cả các môn võ đối kháng đứng, boxing sở hữu một lịch sử phát triển kỹ thuật lâu đời và bài bản bậc nhất. Trước khi MMA trở thành một môn thể thao chuyên nghiệp có hệ thống huấn luyện riêng, các huấn luyện viên MMA thế hệ đầu tiên gần như không có lựa chọn nào khác ngoài việc mượn trực tiếp giáo trình huấn luyện đối kháng đứng từ boxing, bởi đơn giản là chưa có một hệ thống huấn luyện đối kháng đứng nào được thiết kế riêng cho một môn thể thao cho phép cả đấm, đá, vật và khóa siết cùng lúc.
Chính vì vậy, những nền tảng cơ bản nhất trong kỹ thuật đối kháng đứng của MMA hiện đại, từ cách đặt tay phòng thủ, cách di chuyển đầu né đòn, cho đến cách tung ra một cú đấm thẳng có lực, phần lớn đều bắt nguồn từ giáo trình huấn luyện boxing truyền thống.
Sự thay đổi trong tay và cách phòng thủ đầu
Một trong những ảnh hưởng rõ rệt nhất của boxing lên MMA nằm ở cách các võ sĩ sử dụng đôi tay khi đứng đối kháng. Ở giai đoạn đầu của MMA, nhiều võ sĩ giữ tay khá thấp hoặc đưa ra phía trước một cách cứng nhắc, chủ yếu để phòng thủ trước đòn đá hoặc chuẩn bị cho pha vật. Nhưng khi ngày càng nhiều huấn luyện viên boxing chuyên nghiệp tham gia huấn luyện cho các võ sĩ MMA, lối đặt tay che chắn khuôn mặt, cách xoay vai để giảm diện tích mục tiêu, và kỹ thuật di chuyển đầu để né đòn thẳng dần được đưa vào chương trình huấn luyện một cách bài bản hơn.
Kết quả là các võ sĩ MMA hiện đại có khả năng phòng thủ trước những cú đấm thẳng và móc tốt hơn rất nhiều so với thế hệ trước, đồng thời cũng biết cách tận dụng việc né đòn bằng chuyển động đầu để tạo góc phản công, một kỹ năng vốn là đặc trưng của boxing cổ điển.
Sự lên ngôi của cú đấm chính xác trong một môn thể thao đa dạng vũ khí
Một điều thú vị là dù MMA cho phép sử dụng cả tay, chân, đầu gối và khuỷu tay, những cú đấm tay vẫn thường là công cụ kết liễu trận đấu phổ biến nhất ở nhiều hạng cân. Điều này phần lớn đến từ việc các huấn luyện viên boxing đã giúp võ sĩ MMA hiểu được giá trị của việc kết hợp jab, cross và hook theo đúng chuỗi liên hoàn, thay vì chỉ tung ra những cú đấm đơn lẻ thiếu tính liên kết như giai đoạn đầu của môn thể thao này.
Việc học cách sử dụng jab để đo khoảng cách và mở đường cho những cú đấm nặng phía sau, một nguyên tắc cốt lõi của boxing, đã giúp nhiều võ sĩ MMA nâng tầm khả năng ra đòn tay của mình lên một mức độ tinh vi hơn hẳn, thay vì chỉ dựa vào sức mạnh thô để tung ra những cú đấm thiếu chính xác.
Những gương mặt kết nối hai môn thể thao
Sự ảnh hưởng của boxing lên MMA không chỉ dừng lại ở mặt kỹ thuật trừu tượng, mà còn thể hiện qua chính những con người di chuyển giữa hai môn thể thao này. Không ít huấn luyện viên boxing chuyên nghiệp đã chuyển sang huấn luyện cho các võ sĩ MMA hàng đầu, mang theo toàn bộ triết lý huấn luyện đối kháng đứng cổ điển vào một môn thể thao còn non trẻ hơn nhiều. Ngược lại, cũng có những võ sĩ MMA nổi tiếng từng bước sang thi đấu boxing chuyên nghiệp, dù kết quả không phải lúc nào cũng thuận lợi, bởi sự khác biệt về quy tắc và cách tính điểm giữa hai môn vẫn là một rào cản không nhỏ.
Chính sự giao thoa nhân sự này đã giúp đẩy nhanh quá trình boxing "thấm" vào MMA, biến những kỹ thuật vốn chỉ tồn tại trong các phòng gym quyền Anh cổ điển trở thành một phần không thể thiếu trong giáo trình huấn luyện của bất kỳ võ sĩ MMA chuyên nghiệp nào ngày nay.
Giới hạn của việc áp dụng boxing vào MMA
Dù ảnh hưởng của boxing là rất lớn, việc áp dụng nguyên xi kỹ thuật boxing vào MMA cũng có những giới hạn nhất định. Trong boxing, võ sĩ hoàn toàn không cần lo lắng về đòn đá vào chân, cú knee hay nguy cơ bị vật ngã, nên nhiều tư thế phòng thủ và cách di chuyển đặc trưng của boxing, nếu áp dụng máy móc vào MMA, có thể khiến võ sĩ dễ dàng bị hạ gục bằng một cú đá thấp hoặc bị đối thủ ôm vật ngay khi đang tập trung phòng thủ tay.
Chính vì vậy, các huấn luyện viên giỏi trong MMA hiện nay không đơn thuần sao chép giáo trình boxing, mà chọn lọc và điều chỉnh những nguyên tắc cốt lõi, sau đó lồng ghép chúng với yêu cầu phòng thủ trước đòn đá và pha vật, tạo ra một hệ thống đối kháng đứng lai mang đậm dấu ấn boxing nhưng vẫn phù hợp với đặc thù của một môn thể thao đa dạng vũ khí như MMA.
Một di sản vẫn đang tiếp diễn
Nhìn lại chặng đường phát triển của MMA, có thể thấy rằng boxing không chỉ đơn thuần là một trong nhiều môn võ đóng góp vào môn thể thao này, mà gần như đóng vai trò nền móng cho toàn bộ mảng đối kháng đứng của MMA hiện đại. Từ cách đặt tay, di chuyển đầu, cho đến triết lý kết hợp đòn thế thành chuỗi liên hoàn, dấu ấn của boxing hiện diện gần như ở mọi khía cạnh kỹ thuật đấm trong lồng bát giác ngày nay.
Và khi MMA tiếp tục phát triển, có lẽ mối quan hệ giữa hai môn thể thao này sẽ còn tiếp tục sâu sắc hơn nữa, khi ngày càng nhiều huấn luyện viên và võ sĩ tiếp tục tìm cách kết hợp tinh hoa của boxing cổ điển với những yêu cầu ngày càng khắt khe của một môn thể thao đối kháng toàn diện.
Viết bình luận